2016 Yapı Sektörü Açısından Nasıl Geçti?

Yapı sektöründeki gelişmeleri takip etmekten büyük keyif aldığım bir kaç kuruluş var, Yapı Endüstri Merkezi bunlardan biri. Türkiye çıkışlı olması sebebiyle benim gözümde diğer kuruluşlardan ayrılıyor, bu konuda biraz milliyetçilik yapabilirim sanırım 🙂 Gayri Menkul sektörüne ilişkin TÜİK harici verilere ulaşabileceğimiz yerli- yabancı, Yapı Endüstri Merkezine benzer kuruluşlar da bir sonraki yazının konusu olsun.

YEM tarafından düzenlenen bir diğer etkinlik olan Konut Konferansını da önceki yazılarımda paylaşmıştım dilerseniz şuradan okuyabilirsiniz.

Bir kere çalışmalarını severek takip ettiğim ve görüşlerini çok kıymetli bulduğum Mahfi Eğilmez konuşmacılardan biri olduğu için koşarak gittim. Salı sabahı trafiğinde bu yaklaşık 2 saatimi almış olsa da kesinlikle değdi. Konferans konusuyla alakasız ancak sabah 9’da muhafazakar kimliğiyle bütünleşmiş Üsküdar’da Eminönü vapur İskelesinin önünde jaz yapan müzisyenleri görmek, beni hem çok şaşırttı hem de mutlu etti.

Etkinliğin açılışını ve Türk Yapı Sektörünün 2016 yılı Raporunun kısa bir sunuşunu Can Fuat Gürlesel yaptı. Rapora internet üzerinden erişilebileceği söylendi ancak ben linki bulamadım, zira 22 yıldır yayınlanan bu raporları gözden geçirip yapı sektöründe olup bitenelere toplu bir göz gezdirmek faydalı olurdu. Ben Gürlesel’in rapora ilişkin sunumunda öne çıkan noktaları sizlerle paylaşmaya çalışacağım.

  •  Dünya inşaat harcamaları büyüme yüzdesi ve parasal hacmi yavaşlama trendinde iken, dünya inşaat malzemeleri pazarı yavaşlama olsa da büyümeye devam ediyor bununla birlikte dünya inşaat malzemeleri ihracatı ise gerileme trendinde. İhracatta Çin ilk sıradayken, Türkiye 10. sıradan 16. sıraya gerilemiştir.
  • İnşaat sektöründeki bu yavaşlamalar ise gerirdiği ekonomik dönüşümden en çok etkilenen sektörün inşaat olması sebebiyle Çin kaynaklı.

Tüm konuşmaların ortak noktası TÜİK’in yaptığı revizyon kaynaklı, bu revizyon 2009’a kadar götürüldüğünde kafalar iyice karışıyor. İnşaat sektörünün yeni hesaplamalara dahil edilmesi ve yine inşaat sektörüne ilişkin veriler arasındaki farkın büyüklüğü anlaşılmakta zorlanıyor. Öyle ki 175,1 milyar TL olan inşaat harcamaları yeni hesapla 379,9 milyar TL olmuş durumda. Daha önceki hesaplamalarda %40-60 oranında hesaplanan verilerin yeni sistemde %100 oranında dahil edilmiş olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor ancak bu sefer de bu oran neden önceki yıllarda düzeltilmedi de birden böyle bir değişikliğe gidildi soruları yükseliyor. Sadece harcamaya değil, büyüme hesaplarına da revizyon gelince inşaat sektörünün milli gelir içindeki payı %4’ten %8,5’a yükselirken, 2016 yılında da %6 büyüme gerçekleşmiş oldu. Ek olarak, inşaat malzemeleri sanayiinde büyüme sadece %0.3 oranında gerçekleşirken eski ve yeni pazar payı arasında 200 milyar küsürlük bir fark olduğu ancak bu farkın nereden geldiğinin anlaşılamadığı vurgulandı.

  • Alınan yapı ruhsatı sayıları göz önünde bulundurulduğunda ise konutta artış gözlenirken konut  dışı binalarda düşüş olduğu, alınan yapı ruhsatlarında ise konut ve konut dışı binaya ilişkin verilerin birbirine yakın seyrettiği; AVM ve otel arzlarının ötelendiği ve otel ve AVM talebinde de yavaşlama olduğu,
  • 2016 yılı kentsel dönüşüm için durağan geçerken, parsel bazlı yenilemenin canlı seyrettiği, yabancıların gayri menkul alışı sıradan devam ederken, büyük kamu yatırımları ve sürdürülebilir yeşil bina yatırımlarının ön plana çıktığı,
  • Türkiye’nin yatırım yapılabilir ülke statüsünden çıkarılmasından özellikle İstanbul’un gayri menkul sektörü açısından potansiyelini zayıflattığı,
  • Yavaşlayan ekonomik büyümenin inşaat ve alt yapı üzerinden canlandırılmaya çalışıldığı,
  • İnşaat sektörüne yapılan her türlü pozitif ayrımcılığa rağmen gerekli yapısal ve ekonomik reformlar yapılmazsa gelecek vadede sorunlar yaşanabileceği

vurgulandı.

Bununla birlikte iş kazalarının ve işçi ölümlerinin en çok yapı inşaat sektöründe yaşandığı ve buna ilişkin tedbirlerin ivedilikle alınması gerektiğinin üzerinde duruldu, bu konudaki yaklaşımın temenniden öteye gitmemesi ise açıkcası bir vatandaş olarak beni çok rahatsız ediyor.

Cüneyt Toros’un moderatörlüğünde Cüneyt Başaran ve Mahfi Eğilmez’in değerlendirmelerde bulunduğu ikinci kısım ise yapı sektöründen ziyade 2016 yılındaki ekonomik öngörülerin neden karşılanamadığı ve 2017’de bizleri aşağı- yukarı nelerin beklediği, küresel konjonktürün TL’ye etkisinin nasıl olabileceği yönünde gerçekleşti.

Muhakkak bu kısım içinde de alıntılayabileceğim bir çok nokta var. Bunlardan ilki, inşaat sektörünün neden lokomotif rol üstlendiği yönündeydi ki hepimizin bu konuda görüşleri aşağı yukarı aynı. 2016’nın ilk üç çeyreğinde konut sektörü yılı neredeyse zararda kapatacakken son çeyrekte ilan edilen Milli Seferberlik neticesinde gelen  KDV-ÖTV-Faiz indirimleri durumu kurtarmaya yetti. Ancak bunun sadece zaman kazandırdığı ancak yapılması gereken reformlar yapılmazsa anladığım kadarıyla kriz bizi bekliyor zira kamu borcu meselesi çözülürken özel sektör ve hane halkı aşarı borçlandırılmış durumda.

Benim ilgimi çeken noktalardan biri ise küresel ve yerele ilişkin tartışmalar oldu. Biz ülkecek küreselliği yeni keşfedip, fetiş haline getirirken Çin, Japonya ve Almanya’nın özellikle mal satma sebebiyle dışa açılırken; İngiltere, Fransa ve Amerika içe kapanma eğiliminde. Bu noktada Türkiye’nin yeni dengeler oluşurken nerede duracağı çok önemliymiş, bana öyle geliyor ki biz küreselleşme iddiamızdan kolay kolay vazgeçmeyiz.

28 Şubat’ta gerçekleşen toplantıda tuttuğum notlar tabii ki bu kadar değil ama daha fazla paylaşıp sizi yormak istemem. Etkinlik 12:30’a kadar değil de tüm gün sürse bile olurmuş, katkı sunan herkese teşekkürler.

Referanduma ve sonrasına ilişkin öngörüler de bana kalsın 🙂

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s