Etiketler

, , , , , , , ,

Türkiye’deki kent çalışmalarında ayrı bir yeri Modern İstanbul'un Doğuşuolan İstanbul üzerine yapılan bir çok çalışma sayesinde tazimattan günümüze özellikle 1950 sonrası süre gelen kentleşme pratiğini alana ilgi duyan ya da duymayan herkes konunun popülerliği itibariyle neredeyse gözü kapalı anlatabilecek bilgiye sahiptir.

Murat Gül’ün  Sel Yayıncılık KentSEL kitap serisinden  çıkan Modern İstanbul’un Doğuşu Bir Kentin Dönüşümü ve Modernizasyonu isimli kitabı da bize bildiğimiz İstanbul’u planlama tarihi üzerinden anlatıyor. İstanbul’a ilişkin bir çok konferans düzenlenmesi, tezler yazılması, makaleler, kitaplar kaleme alınmasına rağmen bunların büyük bir çoğunluğu İstanbul’un geçirdiği dönüşümü sadece fiziksel boyutlarıyla ele alırken, Gül yaptığı dönemsellemeyle ve reformların ardındaki diğer tarihsel gerçekliklerle (mesela Kırım Savaşı’nın İstanbul’a etkisi gibi), siyasi ve toplumsal koşulların kentle birçok boyutta nasıl bir etkileşim içerisinde olduğunu bizlerle paylaşıyor. Bunun yanı sıra literatürde hakim sayılabilecek Menderes olumsuzlamasına karşın takındığı görece nesnel tavır ortaya çıkan eserin diğerlerinden ayrılmasında büyük bir rol oynuyor.

Klasik İstanbul’un sonu, Kırım Savaşı ve I. Dünya Savaşı arasında İstanbul, İhmal edilen şehir 1923-1933, İstanbul’u Kemalist ilkeler ışığında şekillendirmek 1933-1950, Demokrat Parti yönetiminde İstanbul 1950- 1955 ve İstanbul Menderes’in ellerinde 1956-1960 olmak üzere altı bölümden oluşan kitapta her döneme ikişer bölüm ayrılmış olmakla birlikte (Osmanlı-2, Erken Cumhuriyet-2, Menderes-2), Menderes dönemi biraz daha detaylandırılabilirmiş gibi düşünüyorum. Kitabın temel önermelerinden biri Menderes döneminin yeniden yorumlanmasıyken, anlatım imar planındaki değişiklikler, belgeler ve anektodların ötesine geçememiş fakat bu haliyle bile İstanbul’da bugün yürütülen projeleri anlamamız ve bu dönemle Menderes dönemi arasındaki imar pratiği benzerliğini daha net görebilmemiz açısından büyük önem arz ediyor . Bu bakımdan Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemi, Menderes dönemi İstanbul anlatımından çok daha başarılı.

2013 yılında basılan kitap aslında Murat Hoca’nın doktora tezinin derlenmiş hali olduğu için bize aynı zamandadipnotlarıyla zenginleşen muazzam bir kaynakça sunuyor.

Görsel kaynaklarla zenginleştirilen kitap, İstanbul’un geçirdiği dönüşümü daha rahat anlayıp, gözümüzde canlandırmamızı kolaylaştırırken, sırf kaynakçası için bile alınıp hatim edilmeli.

Gül, Murat, Modern İstanbul’un Doğuşu: Bir Kentin Dönüşümü ve Modernizasyonu (İstanbul: Sel Yayıncılık, 2013).

Özgün adı: The Emergence of Modern İstanbul: Transformation and Modernisation of a City

Türkçesi: Büşra Helvacıoğlu

ISBN:978-975-570-621-4

Liste Fiyatı:20 TL

İnternet Fiyatı: 15 TL